De herroepingsplicht in alle 27 EU-landen: wetten, stand, bijzonderheden

Eén richtlijn, 27 nationale omzettingen. Dit overzicht verzamelt de omzettingsmaatregelen die de lidstaten bij de Commissie hebben aangemeld (bron: EUR-Lex, stand 17 augustus 2026) en benoemt apart waar data of regels afwijken.

Stand: augustus 2026 · Gids

Hoe dit overzicht te lezen is

De basis is de lijst van nationale omzettingsmaatregelen die de lidstaten voor richtlijn (EU) 2023/2673 bij de Commissie hebben gemeld (EUR-Lex, CELEX 32023L2673, geraadpleegd op 17 augustus 2026). De omzettingstermijn liep tot 19 december 2025; de richtlijn is van toepassing sinds 19 juni 2026. "Niet aangemeld" betekent dat er bij EUR-Lex (nog) geen maatregel is geregistreerd – niet noodzakelijk dat die er niet is.

Afwijkingen en bijzonderheden

Wat "niet aangemeld" betekent – en wat niet

De EUR-Lex-databank registreert alleen wat een lidstaat aan de Commissie heeft gemeld. Dat is niet hetzelfde als "er is geen wet". Nederland is daarvan het duidelijkste voorbeeld: de plicht geldt hier via art. 6:230oa BW sinds 19 juni 2026, en toch staat er bij EUR-Lex geen maatregel. Wie alleen op de databank afgaat, houdt een Nederlandse shop ten onrechte voor niet-betrokken.

Omgekeerd geldt: in Spanje en Polen ontbreekt de omzetting daadwerkelijk nog – in Polen had het ontwerp het parlement niet eens bereikt. Een vrijbrief is dat niet: rechters moeten bestaand nationaal recht in het licht van de richtlijn uitleggen, en grensoverschrijdende verkoop naar omgezette staten valt daar nu al onder.

Zeven lidstaten hebben de richtlijn nog niet omgezet – maar zij staan er heel verschillend voor. Bulgarije heeft een ontwerp dat de ministerraad op 08.06.2026 goedkeurde (besluit nr. 441); Polen het ontwerp UC82, dat het regeringsstadium nog niet heeft verlaten; Slovenië het ontwerp ZVPot-1A uit de consultatie van februari 2025. Spanje kent geen omzetting in de LGDCU, Portugal evenmin – daar staat het herroepingsrecht zelf in Decreto-Lei 24/2014. Voor Luxemburg en Letland is geen ontwerp vindbaar.

Dat deze vertraging geen uitzondering is, heeft de Commissie zelf vastgelegd: op 30.01.2026 opende zij inbreukprocedures tegen 21 lidstaten die de volledige omzetting niet hadden gemeld. Comfortabel is dat voor handelaren niet: een niet-omgezette richtlijn bindt de staat, niet rechtstreeks private partijen – maar rechters moeten bestaand nationaal recht er zo veel mogelijk mee in overeenstemming uitleggen, en wie verkoopt aan staten die wél hebben omgezet, is daar nu al gebonden.

Data

• Duitsland en Frankrijk passen de plicht toe sinds 19 juni 2026 – beide verder reikend dan het toepassingsgebied van de richtlijn, voor alle online gesloten consumentenovereenkomsten.
• Twee staten hanteren een uitdrukkelijk latere datum. In Estland gaat de plicht pas vanaf 1 september 2026 in; in Oostenrijk geldt § 13a FAGG pas vanaf 1 oktober 2026 (overeenkomsten na 30 september 2026). Wie vanuit Oostenrijk naar Duitsland of Frankrijk verkoopt, kan zich daar niet op beroepen.
• Voor de overige staten geldt het tijdschema van de richtlijn; doorslaggevend is de nationale bekendmaking.

Wat in alle lidstaten hetzelfde is

Het opschrift is geen nationale bijzonderheid. Art. 11a van richtlijn 2011/83/EU verlangt dat de herroepingsfunctie goed leesbaar wordt aangeduid met "herroep de overeenkomst hier" of een overeenkomstige ondubbelzinnige formulering. Duitsland heeft dat letterlijk overgenomen in § 356a lid 1 tweede zin BGB. Een knop met "retour starten" voldoet daar niet zonder meer aan.

Eveneens geharmoniseerd zijn de route in twee stappen – herroepingsfunctie, daarna een aparte bevestigingsfunctie – en de inhoud van de ontvangstbevestiging: de inhoud van de verklaring, datum en tijdstip, op een duurzame gegevensdrager.

De nationale omzettingen geven dezelfde eis in hun eigen taal weer: Frankrijk "renoncer au contrat ici", Italië "recedere dal contratto qui", Slowakije "odstúpiť od zmluvy tu", Zweden "ångra avtalet här", Litouwen "atsisakyti sutarties čia", Estland "Taganen lepingust". Het verschil is er een van taal, niet van inhoud.

Handhavingsstijlen

• Duitsland: het grootste risico is de aanmaning door concurrenten; daarnaast een boete tot 50.000 € en de verlengde bedenktijd. Zie handhaving en gevolgen.
• Italië: het omzettingsdecreet (D.Lgs. 209/2025) noemt 7.500 € tot 75.000 € per overtreding en een nietigheid die de rechter ambtshalve kan opwerpen – beide geplaatst in de afdeling over financiële diensten op afstand (artt. 59-bis e.v. Cod. cons.). Welk regime geldt voor schendingen van art. 54-bis bij gewone goederen en diensten, noemen wij pas na juridische toetsing.
• Frankrijk: bestuurlijke boetes van de DGCCRF – tot 15.000 € (natuurlijke persoon) en 75.000 € (rechtspersoon), art. L242-13 C. consom.

• Voor de overige staten noemen wij nog steeds geen bedragen: een verkeerd getal in een nalevingstekst is erger dan geen getal.

Wie handhaaft – het verschil dat er echt toe doet

Bij sancties valt het oog eerst op de bedragen. Belangrijker is wie ze oplegt, want daarin verschilt Duitsland van bijna alle andere lidstaten.

• Duitsland gaat een eigen weg: de handhaving ligt grotendeels in private handen. Concurrenten en bevoegde consumentenverenigingen hebben een verbodsactie – daaruit ontstaat de aanmaning. Een algemene consumentenautoriteit voor dit terrein bestaat er niet.
• De meeste andere staten werken met een autoriteit die consumentenbescherming en mededinging vaak in één hand bundelt: de DGCCRF in Frankrijk, de AGCM in Italië, de ACM in Nederland, de ANPC in Roemenië, de KKV in Finland, de VVTAT in Litouwen.
• De moderniseringsrichtlijn (EU) 2019/2161 heeft dit bestuurlijke model in de hele Unie versterkt.

In de praktijk: in Duitsland schrijft de advocaat van een concurrent, elders opent een autoriteit een zaak. Wie over de grens verkoopt, kan met beide te maken krijgen – de instanties werken samen via het CPC-netwerk (verordening (EU) 2017/2394).

Welke autoriteit precies bevoegd is voor de herroepingsfunctie, hebben wij niet per lidstaat onderzocht. De zes genoemde zijn gedocumenteerd, de overige niet.

Let op de titels van de maatregelen

Enkele aangemelde besluiten dragen "financiële diensten" in de titel (onder meer Ierland, Slowakije en Hongarije) – dat sluit aan bij de kern van de richtlijn, maar de herroepingsfunctie geldt voor alle online gesloten consumentenovereenkomsten met een herroepingsrecht. Hoe volledig een nationaal besluit dat horizontale deel omzet, is niet uit de titel af te lezen; bij twijfel hoort dat in een juridische toetsing. Meerdere staten (Tsjechië, Slowakije, Hongarije, Litouwen, Finland) melden bovendien hele lijsten bestaande wetten – de eigenlijke kern van de omzetting zit in de meest recente besluiten.